فن و خنک کننده کیس کامپیوتر
کیس کامپیوتر شما بدون فن و خنک کننده مناسب، به زودی به یک اجاق تبدیل میشود! این قطعات کوچک، نقش بزرگی در حفظ سلامت و سرعت سیستم دارند. در این راهنما، همه چیز را درباره computer cooling and case به زبان ساده یاد میگیرید.
چرا خنکسازی کیس اینقدر مهم است؟
تمام قطعات کامپیوتر، به خصوص پردازنده و کارت گرافیک، در حین کار گرمای زیادی تولید میکنند. اگر این گرما خارج نشود، مشکلات جدی پیش میآید:
- کاهش شدید سرعت سیستم (تراتلینگ)
- ریست شدن ناگهانی و از دست رفتن اطلاعات
- کاهش عمر مفید قطعات و حتی سوختن آنها
فنهای خنک کننده دقیقا برای حل همین مشکل طراحی شدهاند. آنها هوای خنک را به داخل کیس میکشند و هوای گرم را بیرون میرانند.
انواع مختلف فن در کامپیوتر
در یک سیستم استاندارد، چند نوع فن پیدا میکنید:
- فن پردازنده (CPU Cooler): مستقیما روی پردازنده نصب میشود. بعضی از آنها کوچک هستند و بعضی بزرگ با هیتسینکهای مسی.
- فن کارت گرافیک (GPU Fan): روی خود کارت گرافیک نصب شده و گرما را از هسته گرافیکی دفع میکند.
- فن کیس (Case Fan): روی بدنه کیس نصب میشوند. مهمترین بخش سیستم خنک کننده شما هستند.
- فن منبع تغذیه (PSU Fan): داخل پاور قرار دارد و هم خود پاور و هم فضای کیس را خنک میکند.
چیدمان صحیح فن در کیس
اینکه چطور فنها را نصب کنید، به اندازه تعداد آنها مهم است. یک قانون طلایی وجود دارد:
- هوای ورودی (Intake): معمولا در جلوی و گاهی زیر کیس. هوای خنک را به داخل میکشد.
- هوای خروجی (Exhaust): معمولا در عقب و بالای کیس. هوای گرم را به بیرون میراند.
هدف ایجاد یک جریان هوای پیوسته است. هوای خنک از جلو وارد شود، از روی قطعات عبور کند و هوای گرم از پشت و بالا خارج شود.
مشخصات مهم هنگام خرید فن
وقتی میخواهید فن جدید بخرید، به این ویژگیها توجه کنید:
- سایز: معمولا ۱۲۰ میلیمتر یا ۱۴۰ میلیمتر. ابتدا اندازههای پشتیبانی شده توسط کیس خود را چک کنید.
- سرعت چرخش (RPM): هرچه بالاتر باشد، جریان هوا بیشتر اما صدای فن هم بیشتر است.
- جریان هوا (CFM): نشان میدهد فن در دقیقه چه مقدار هوا جابهجا میکند. عدد بالاتر بهتر است.
- کنترل PWM: این فنها میتوانند سرعت خود را بر اساس دمای سیستم تنظیم کنند. انتخاب بهتری هستند.
- میزان صدا (دسیبل): اگر به سکوت اهمیت میدهید، دنبال فنهای کمصدا (زیر ۲۰ دسیبل) باشید.
چند فن برای کیس من کافی است؟
پاسخ استاندارد برای اکثر کاربران:
- حداقل: دو فن. یک فن ورودی در جلو، یک فن خروجی در عقب.
- توصیه شده: سه تا چهار فن. دو ورودی در جلو، یک خروجی در عقب، یک خروجی در بالا.
- سیستمهای قدرتمند: اگر پردازنده یا کارت گرافیک قوی دارید یا اورکلاک کردهاید، به ۵ تا ۶ فن با کیفیت بالا نیاز دارید.
نکات طلایی نگهداری و تمیزکاری
فنهای کیس گردوغبار زیادی جذب میکنند. هر چند ماه یکبار این کارها را انجام دهید:
- کامپیوتر را خاموش و از برق بکشید.
- در کیس را باز کنید.
- با استفاده از هوای فشرده (اسپری دمنده) گردوغبار روی فنها و توریها را پاک کنید.
- مطمئن شوید کابلها مانع چرخش فنها نشده باشند.
اگر فن صدای غیرعادی میدهد یا نمیچرخد، وقت تعویض آن رسیده است.
آیا به خنککننده آبی نیاز دارم؟
سیستمهای خنک کننده آبی (Water Cooling) برای کاربران خاصی مناسب هستند:
- آبخنک (AIO): مناسب گیمرها و کسانی که پردازندههای پرقدرت دارند. طراحی تمیزتر و عملکرد خوبی در کاهش دمای پردازنده دارد.
- سیستم لوپ سفارشی: برای علاقهمندان حرفهای که به دنبال بهترین عملکرد و ظاهر هستند. پیچیدگی و هزینه بالاتری دارد.
- برای استفاده معمولی و اداری، فنهای هواخنک با کیفیت کاملا کافی هستند.
سوالات متداول
صدای فنهای من خیلی زیاد است. چکار کنم؟
اول مطمئن شوید فنها تمیز هستند. سپس در تنظیمات BIOS یا با نرمافزار مادربرد، منحنی فن (Fan Curve) را تنظیم کنید تا در دمای معمولی سرعت کمتری داشته باشند.
آیا توری ضدغبار لازم است؟
بله! توریهای مغناطیسی ورودی هوا، جلوی ورود حجم زیادی از گردوغبار را میگیرند و تمیز کردن سیستم را آسانتر میکنند.
جمعبندی
سرمایهگذاری روی سیستم خنک کننده مناسب، از هزینهکردن برای تعویض قطعات سوخته ارزانتر است. چند فن با کیفیت، چیدمان صحیح و تمیزکاری منظم، تضمینکننده عملکرد پایدار و عمر طولانی برای کل سیستم شماست.
برای شروع، دو فن ۱۲۰mm PWM با جریان هوای خوب بخرید و در حالت ورودی (جلو) و خروجی (عقب) نصب کنید. تفاوت دما و ثبات سیستم را خودتان خواهید دید.
اطلاعات بیشتر ...
